Bir arkadaşınız hafta sonu için yardım istiyor. Siz o günü dinlenmeye ayırmışsınız ama ağzınızdan “Tabii, gelirim” çıkıyor. Telefonu kapatınca da kendi planınızı niçin bu kadar kolay ertelediğinizi düşünüyorsunuz. Sınır koyma ihtiyacı çoğu zaman böyle sıradan bir anda kendini gösterir.
Cevap vermeden önce kendinize zaman tanıyın
Bir isteğe hemen karşılık verirken karşınızdaki kişinin beklentisini duymak, kendi takviminizi ve enerjinizi hesaba katmaktan daha kolay olabilir. Özellikle aranızın bozulmasından çekiniyorsanız “evet” demek o anki gerginliği azaltabilir. “Takvimime bakıp akşam sana döneyim” gibi bir cümle ise düşünmek için alan açar.
O arada kendinize şunu sorabilirsiniz. Bu isteği kabul edersem neye zaman ayırmaktan vazgeçeceğim? Cevabınız, o gün gerçekten ne kadar destek verebileceğinizi görmenize yardımcı olabilir.
Sınırınızı somut bir cümleyle anlatın
“Benden çok şey istiyorsun” dediğinizde konuşma, kimin haklı olduğuna kayabilir. “Cumartesi gelemeyeceğim” cümlesi ise karşı tarafın planını yapabilmesi için gereken bilgiyi verir. Koşullarınıza uyuyorsa, ne kadar destek sunabileceğinizi de belirtebilirsiniz. “Pazar günü bir saat uğrayabilirim” demek, ucu açık bir söz vermekten daha anlaşılırdır.
Aynı yaklaşımı aile ve iş hayatında da kullanabilirsiniz.
- “Bu konuyu telefonda aceleyle konuşmak istemiyorum. Akşam konuşabiliriz.”
- “Bugün mevcut işi bitirebilirim. Yeni dosyaya yarın bakabilirim.”
- “Bu konuyu kalabalıkta açmak istemiyorum. İstersen sonra baş başa konuşalım.”
Karşınızdaki kişi ısrar ederse
Bazen ilk yanıtınızdan sonra istek tekrar gelir. Böyle bir durumda yeni gerekçeler sıralamak yerine aynı bilgiyi sakin biçimde yineleyebilirsiniz. “Yardıma ihtiyacın olduğunu anlıyorum. Cumartesi gelemeyeceğim.” Karşınızdaki kişinin isteğini duyduğunuzu göstermekle kendi kararınızı ifade etmek aynı cümlede mümkün.
Küçük bir durumla başlayın
Bu hafta, bir ricaya hemen yanıt vermek üzere olduğunuz bir anı fark etmeyi deneyin. Önce düşünmek için süre isteyin. Sonra cevabınızı bir ya da iki cümleyle verin. Konuşmanın ardından kendinize “Ne yapabileceğimi açıkça söyledim mi?” diye sorun. Bu soru, karşınızdaki kişinin tepkisinden bağımsız olarak kendi iletişiminizi değerlendirmenize yardımcı olabilir.
